نشست خبری نخستین جشنواره ملّی اعطای نشان نیکوکاری برگزار شد
به گزارش روابط عمومی دبیرخانه جشنواره ملّی نشان نیکوکاری، نشست خبری این رویداد روز دوشنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۳ با حضور جمعی از اصحاب رسانه در محل سازمان اوقاف و امور خیریه برگزار شد. در این نشست، حجتالاسلاموالمسلمین احمد شرفخانی (رئیس مرکز خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه و دبیر جشنواره)، دکتر محسن ولیئی (معاون مشارکتهای اجتماعی سازمان امور اجتماعی کشور و دبیر شورای سیاستگذاری جشنواره) و دکتر محمدمهدی جعفری (مدیرعامل بنیاد تعالی اجتماعی زندگی و دبیر کارگروه علمی و ارزیابی جشنواره) به تبیین اهداف و برنامههای جشنواره پرداختند.
اولین حرکت جمعی میان نهادهای حاکمیتی و مردمنهاد
در ابتدای نشست، حجتالاسلاموالمسلمین احمد شرفخانی (رئیس مرکز امور خیریۀ سازمان اوقاف و امور خیریه و دبیر جشنواره) با خیرمقدم به اصحاب رسانه و تبریک حلول ماه ذیالحجه، از نخستین جشنواره ملّی اعطای نشان نیکوکاری بهعنوان اتفاقی «مبارک» یاد کرد و گفت:
«این جشنواره شاید در تاریخ تشکلهای اجتماعی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، نخستین حرکت جمعی میان نهادهای حاکمیتی و همگرایی و همافزایی میان نهادهای حاکمیتی و تشکلهای مردمی بهویژه شبکهها و مجامع ملّی است که در کنار یکدیگر برای برگزاری یک رویداد فرهنگی–اجتماعی گرد هم آمدهاند.»
ترکیب شورای سیاستگذاری جشنواره
شرفخانی سپس به معرفی اعضای شورای سیاستگذاری جشنواره پرداخت و گفت: در این شورا چهرههایی همچون دکتر محسن ولیئی (معاون مشارکتهای اجتماعی سازمان امور اجتماعی وزارت کشور و دبیر شورای سیاستگذاری)، حجتالاسلاموالمسلمین علی ملانوری (مدیر مرکز خیر ماندگار و مسئول کارگروه اجرایی)، دکتر محمدمهدی جعفری (مدیرعامل بنیاد تعالی اجتماعی زندگی و مسئول کارگروه علمی و ارزیابی)، دکتر مصطفی زمانیان (رئیس مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری)، حاج حسین رضایی و دکتر بهمن مشکینی (پیشکسوتان حوزه مشارکت اجتماعی)، دکتر نبیالله عشقی ثانی (مدیرعامل شبکه ملی خیریههای حامی ایتام)، دکتر محمد نصیری (مدیرکل سازمان بهزیستی استان تهران)، دکتر محمد مولایی (مدیرکل برنامهریزی و تحول سازمان اوقاف)، سرهنگ مهدی بهرامی (مدیرکل مشارکتهای عمومی فراجا)، دکتر محمدجواد حیدریپور (مدیرکل امور خیرین وزارت بهداشت) و سیدمحمدجواد حسینی (رئیس مرکز مشارکتهای مردمی سازمان بهزیستی) حضور دارند.
او با تأکید بر تخصصی بودن جشنواره افزود: تنها تشکلهای خیریهای که دارای مجوز فعالیت از وزارت کشور، استانداریها و فرمانداریها، سازمان بهزیستی، وزارت ورزش و جوانان یا فراجا هستند میتوانند در این جشنواره شرکت کنند.
آسیبشناسی تشکلهای خیریه
شرفخانی در ادامه با اشاره به چالشهای موجود گفت: برخی از تشکلها فاقد مدیریت حرفهای و ساختارمندند؛ برخی دیگر اثربخشی لازم در خدمات اجتماعی را ندارند؛ شماری از آنها بدون رویکرد تخصصی و موضوعمحور فعالیت میکنند؛ برخی شفافیت مالی در جذب منابع ندارند و در تعدادی نیز سرمایه اجتماعی بهشدت کاهش یافته است.
وی با بیان اینکه هدف جشنواره، حرکت بهسوی تخصصیسازی کار خیر در ایران است، افزود: «گرچه تعدادی از تشکلها بهشکل تخصصی، علمی و شفاف در حال فعالیت هستند، اما برای ارتقای کیفیت و مقابله با آسیبها لازم بود چنین رویدادی برگزار شود.»
به گفته او، آموزش، ارزیابی، راهبری و الگوسازی از مهمترین دستاوردهای جشنواره خواهد بود تا مردم و دولت بدانند کدام مؤسسه دارای شاخصههای برتری است.
شیوه ارزیابی
دبیر جشنواره توضیح داد: ارزیابی تشکلها در دو مرحله انجام میشود؛ ابتدا خودارزیابی توسط مؤسسات با بارگذاری مدارک در سامانه و سپس ارزیابی میدانی بر اساس شاخصهای تخصصی و علمی.
وی همچنین اعلام کرد: در استانها شورای همافزایی و هماهنگی بین نهادها و تشکلهای مردمی شکل خواهد گرفت و ارزیابی تشکلها به تفکیک شهرستانی، استانی و ملّی صورت میگیرد.
کارگروه اجرایی و رسانهای
در غیاب حجتالاسلاموالمسلمین علی ملانوری (دبیر اجرایی جشنواره)، شرفخانی درباره فعالیتهای کارگروه اجرایی توضیح داد: تمام برنامههای خبری، فراخوان، اطلاعرسانی و پوشش رسانهای توسط مرکز خیر ماندگار انجام میشود. این مرکز علاوه بر طراحی کانالهای اطلاعرسانی در بسترهای مختلف، مسئول مکاتبات با تشکلها و ارسال فراخوان نیز هست.
شبکهسازی؛ هدف جشنواره
دکتر محسن ولیئی (معاون مشارکتهای اجتماعی سازمان امور اجتماعی وزارت کشور و دبیر شورای سیاستگذاری جشنواره) بهعنوان سخنران دوم، افزایش مشارکتهای مردمی را از مهمترین مؤلفههای حکمرانی مطلوب دانست.
او یادآور شد: وزارت کشور تاکنون برای حدود ۱۱ هزار تشکل مجوز صادر کرده و در کنار آن، سازمان بهزیستی، فراجا و وزارت ورزش و جوانان نیز چنین اختیاری دارند. کمیته امداد امام خمینی (ره) و بسیج نیز امکان صدور مجوز برای فعالیتهای نیکوکارانه دارند.
ولیئی با اشاره به برآورد وزارت کشور گفت: «امروز حدود ۷۳ هزار فعال حوزه کار خیر در قالب تشکلهای مردمی، حلقههای میانی، سمنها و گروههای جهادی فعالیت میکنند و بیش از ۲۰۰ هزار تشکل در حوزههای مختلف فرهنگی، زیستمحیطی، علمی و عمران مشغول به کارند.»
او از فقدان نظام رتبهبندی در عرصه کار خیر انتقاد کرد و دو اقدام مهم سال جاری را معرفی نمود:
۱. رتبهبندی و سطحبندی ۱۱ هزار تشکل مردمنهاد توسط وزارت کشور
۲. برگزاری نخستین جشنواره اعطای نشان ملّی نیکوکاری به ابتکار سازمان اوقاف
ولیئی تأکید کرد هدف این جشنواره شبکهسازی و تجلیل از برترین تشکلها برای توسعه فرهنگ نیکوکاری است؛ رویدادی که چهار ضلع دارد: مؤسسات خیریه، نهادهای حاکمیتی، مردم و دانشگاهها.
معرفی شاخصههای ارزیابی تشکلها
سخنران سوم نشست، دکتر محمدمهدی جعفری، مدیرعامل بنیاد تعالی اجتماعی زندگی و دبیر کارگروه علمی و ارزیابی جشنواره بود. او با اشاره به نقش مهم رسانهها در گسترش فرهنگ نیکوکاری گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری باور داریم که دولت بهتنهایی قادر به حل مسائل پیچیده و متکثر اجتماعی نیست و بیش از گذشته نیازمند مشارکت مؤثر مردم و تشکلهای مردمی هستیم.
جعفری با تأکید بر ضرورت ظرفیتسازی در امر خیر افزود: اگرچه طبق آمار حدود هفتاد تا هشتاد هزار مؤسسه و تشکل مردمنهاد و خیریه در کشور فعالاند، اما مقایسه این رقم با برخی کشورهای توسعهیافته – که حتی مبانی اعتقادی مشابه ما ندارند – نشان میدهد که همچنان راه زیادی در پیش است. او همچنین به اهمیت اصلاح قوانین و گفتمانسازی از سنین نوجوانی و در مدارس اشاره کرد و گفت: لازم است امر خیر از یک رویکرد سنتی به سمت رویکردی تخصصمحور و دانشبنیان حرکت کند. به باور او، کمبود تشکلهای تخصصی در ایران یکی از چالشهای موجود است و همین موضوع سبب شده تمرکز نخستین جشنواره اعطای نشان ملی نیکوکاری بر دانشبنیانشدن و تخصصیشدن فعالیتهای خیرخواهانه قرار گیرد.
دبیر کارگروه علمی و ارزیابی جشنواره در ادامه، شاخصههای ارزیابی تشکلهای برتر را برشمرد و توضیح داد که این شاخصها حاصل بیست جلسه کارشناسی، بررسی تجارب جهانی، مطالعات تخصصی و مشورت با پیشکسوتان و فعالان عرصه خیر است. او روند ارزیابی را نیز تشریح کرد و گفت: اطلاعات تشکلهای شهرستانی ابتدا در دبیرخانه شهرستان بررسی میشود و سپس برای پنج تشکل برتر، ارزیابی میدانی انجام خواهد گرفت. نتایج این بررسیها به دبیرخانههای استانی و در نهایت به دبیرخانه ملی ارسال خواهد شد.
به گفته جعفری، در بخش تشکلهای خدماتی و حمایتی، دو تشکل ملی، شش تشکل استانی و ده تشکل شهرستانی برگزیده میشوند. در حوزه عمران و آبادانی نیز دو تشکل ملی، شش استانی و ده شهرستانی معرفی خواهند شد و در زمینه توسعه زیستبوم احسان و نیکوکاری، دو تشکل برتر ملی انتخاب خواهند شد.
او در پایان یادآور شد که جشنواره علاوه بر الگوسازی و معرفی تشکلهای برتر، بر ترویج جریان حرفهایگری و تخصصمحوری تأکید دارد و نقطهنظرات کمیته علمی نیز برای همه تشکلهای نامزد ارسال خواهد شد تا این تجربه به ارتقای کلی فعالیتهای مردمی یاری رساند.
